De Haringdoos staat natuurlijk schitterend in de servieskast, maar moet toch wel een keer gebruikt worden. Een rondje langs de oude kookboeken levert heel wat recepten op.

De Belg Philippe Cauderlier geeft in Het spaarzame keukenboek (ca. 1890) wel recepten voor haring met Hollandsche saus en haring met onderscheidene sausen, maar geen gemarineerde. In Aaltje (1873) is het hoofdstuk Visch ingedeeld in maanden: per maand de vissoorten die dan op z’n best zijn met de daarbijbehorende recepten. In juni geen haring in juli pekelharing: recepten voor ‘gekookt’, ‘anders’ en ‘haringsalade’.

A.G.L. Westenberg, schrijver van Het Nationaal Kookboek (1893) heeft niet zoveel op met haring: “In ons Haringland is haring maar zelden vers te bekomen en die, welke vers wordt aangevoerd (panharing), wordt in de burgerkeuken zelden bezien. Pekelharing te bakken of te stoven is mijns inziens niet zeer aan te bevelen. Een goede pekelharing is beter ‘au naturel’ te eten en een slechte pekelharing zal er door bakken of stoven niet beter op worden.”

Mevrouw Vemerius van De vrouw in de keuken. Nieuw Nederlansch kookboek (1892) heeft, net zoals de Duitse Henriëtte Davidis, Het keukenboek (1887) wel een recept voor gemarineerde haring. In De Hedendaagsche Kookkunst (1890) van Maria Haezebroek staat een recept voor panharing en een recept voor gemarineerde haring. Ook François Blom, Moderne Kookkunst (ca. 1910), houdt er wel van en wijdt recept nr. 1547 aan de gemarineerde haring (in het Frans heet het Hareng mariné). Of zal ik dit geval toch liever rolmops van Haring kiezen, dit recept heeft ineens geen Franse vertaling, helaas…

Last but not least in het kloeke Mrs. Beeton’s household Management (1901) van Mrs. Isabella Beeton staat ook een recept voor ‘Marinierte herring’. Het leuke is dat er in Beeton diverse hoofdstukken gewijd zijn aan de buitenlandse keuken, én de buitenlandse huisvrouw: Indian, Italian, Australian, American and Colonial, French en German cookery. Deze sectie ‘vreemde keuken’ wordt geopend met ‘invalide cookery’, op z’n minst opmerkelijk te noemen.

De haringdoos is ingewijd: Men neme haring, nootmuskaat, laurier, peperkorrels, witte peper, thijm, azijn en een haringdoos. Mengt dit alles, stopt het deels in de haring. De haringen legt met om en om in een schaal of pot. Begiet de haring met azijn en strooi uitjes, en nog een resterende deel van het mengsel er over. En wacht 3 dagen…
Het hele huis ruikt naar haring. Hmmm nu vind ik het wel lekker, want ik heb wel zin in een hapje. Maar of het vanavond nog steeds zo lekker is, wanneer de vislucht mijn neus binnendringt terwijl ik in bed lig, ik betwijfel het.

Hmmmm, heerlijke gemarineerde harinkjes met gekookte aardappeltjes en een klontje boter! Smakelijk! (oh nee, dat heurt niet)